Wikipedia:Styl – poradnik dla autorów

Na tej stronie zebrano porady, zalecenia i wytyczne, które mają służyć autorom artykułów polskiej Wikipedii. Ich stosowanie przyniesie poprawę jakości artykułów, a tym samym zwiększenie prestiżu tego repozytorium wiedzy w języku polskim.

2 Formatowanie

2 Początek artykułu

Artykuł powinien rozpoczynać się wytłuszczonym tytułem artykułu (jeśli to niemożliwe, wytłuszczony tytuł artykułu należy umieścić w pierwszym zdaniu w inny sposób). Należy unikać wytłuszczania tytułu w dalszych częściach artykułu, chyba że jest to ze specjalnych względów konieczne, a artykuł jest długi.

Wytłuszczony tytuł artykułu nie powinien zawierać żadnych linków wewnętrznych. Linki do istotnych pojęć zawartych w tytule powinny znaleźć się w definicji.

Tytuły filmów, utworów literackich i muzycznych itp. w pierwszym zdaniu należy jedynie wytłuszczać, np. Ojciec chrzestny, choć w dalszej części artykułu powinny być wyróżnione kursywą: Ojciec chrzestny.

Po tytule artykułu (i ew. jego rozwinięciu) powinien zostać umieszczony myślnik (zapisywany półpauzą "–"), a następnie definicja.

Przykłady prawidłowo sformatowanych początków artykułów:

Maciey Kolinka-Altratyczuś (ur. 4 marca 1980 w Łodzi) – dziennikarz, prezenter radiowy, publicysta.

I Liceum Ogólnokształcące im. Kubusia Puchatka w Warszawie – warszawskie liceum ogólnokształcące, od 2008 roku noszące imię Kubusia Puchatka.

Zielony (ang. Green) – powieść amerykańskiej pisarki Jane Doe.

2 Wyróżnianie tytułów utworów

Tytuły filmów, utworów literackich, albumów muzycznych etc. należy wyróżniać kursywą. Tytuły czasopism oraz współczesnych piosenek powinny być wyróżnione cudzysłowem.

2 Określenia obcojęzyczne

Określenia obcojęzyczne pisane alfabetem łacińskim należy wyróżnić kursywą. Słów napisanych innym alfabetem nie należy wyróżniać.

2 Układ tekstu

2 Podział na akapity

Tekst artykułu należy podzielić na mniejsze, logiczne fragmenty.

Pisarskie standardy niektórych innych języków, zwłaszcza języka angielskiego, są w tej sprawie o wiele bardziej wymagające od polskich zwyczajów i wymagań, ale wydaje się, że w tej sprawie warto wzorować się na obcych standardach. Standard angielski jest następujący:

1. pierwszy akapit sumuje to, o czym całość tekstu będzie mówić;
2. środkowa część każdego akapitu rozwija myśl swojego pierwszego zdania;
3. ostatnie zdanie każdego akapitu oraz pierwsze zdanie następnego nawiązują wzajemnie do siebie;
4. ostatni akapit nawiązuje do pierwszego i podsumowuje całość.

Tak skonstruowany tekst jest bardziej komunikatywny i przekonujący od tekstów mniej wyraźnie rozplanowanych czy wręcz chaotycznych.

2 Pierwszy akapit

W pierwszym akapicie powinna się znaleźć definicja pojęcia opisywanego w danym artykule oraz wytłuszczenie tytułu artykułu.

Przy dłuższych artykułach w pierwszym akapicie należy zawrzeć jego streszczenie.

Język stosowany w pierwszym akapicie powinien być prosty, zrozumiały dla osoby posiadającej wiedzę na poziomie liceum ogólnokształcącego.

2 Cytaty

Dłuższe cytaty należy wyraźnie oddzielić od tekstu, co można uzyskać, korzystając z szablonów {{Cytat}} i {{CytatD}} lub wpisując bezpośrednio przed cytatem (w tej samej linii) znak ":"

To jest naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, zaiste dłuższy cytat.

Krótsze cytaty, wplecione w tekst akapitu, należy wyróżnić kursywą bądź cudzysłowem.

2 Czego nie należy robić

2 Figury stylistyczne

W artykułach nie należy stosować pytań retorycznych, czyli pytań jako figury stylistycznej, jak również w podobnym kontekście: wykrzyknień, wielokropków itp.

Przykłady:

• I co to oznacza?
• Nie wiedział jeszcze, że nie dożyje premiery...
• Był to wielki sukces!

2 Określanie osób imieniem

Nie należy opisywać osób imieniem (jeśli mają imię i nazwisko), lecz pełnym imieniem i nazwiskiem, ewentualnie nazwiskiem lub inicjałem imienia i nazwiskiem.

...W lipcu 2003 roku Magda wystąpiła u boku... → ...W lipcu 2003 roku Magda Wójcik wystąpiła u boku...

2 Czas gramatyczny

Z reguły należy pisać artykuły w czasie przeszłym i niewłaściwe jest stosowanie wyłącznie czasu teraźniejszego lub przyszłego. W razie uzasadnionej potrzeby dopuszczalne jest jednak używanie w hasłach zdań w różnych czasach gramatycznych albo używanie tylko czasu teraźniejszego, np. gdy hasło dotyczy obiektów lub konstrukcji trwających stale, jak np. gwiazdy, Słońce, liczby pierwsze (w zdaniu "13 jest liczbą pierwszą" czas teraźniejszy jest jedynym poprawnym), itd.

Encyklopedia Wiedzy o języku polskim^[1] definiuje pojęcie czasu następująco: "Czas jest kategorią fleksyjną czasownika, której funkcja polega na określeniu momentu akcji, o jakiej mowa w zdaniu, w stosunku do momentu mówienia (...) w polskim są trzy czasy gramatyczne: czas teraźniejszy, czas przeszły i czas przyszły". Podane jest również^[2], że "Tryb jest kategorią fleksyjna czasownika" (pod hasłem "kategoria fleksyjna" wyjaśnione zostało, że "jest to kategoria morfologiczna, wg której wyrazy się odmieniają ... wg przypadka, liczby, rodzaju – ta ostatnia tylko dla przymiotników, zaimków przymiotnych i liczebników), osoby, czasy, trybu)".

2 Formy odnoszące się do teraźniejszości

Nie należy używać sformułowań, które umieszczają tekst w kontekście teraźniejszości. Prawdziwe i istotne w chwili pisania, z biegiem czasu dezaktualizują się.

Na przykład:

• 9 grudnia 2005 roku organizacja XYZ obchodzi 25. rocznicę swojego istnienia.
• Dziś...
• Obecnie...

2 Opisy w formie recenzji i streszczenia

Tworząc opisy haseł, np. opisy fabuły filmu czy książki, należy unikać elementów recenzji, a tym bardziej zachęt do przeczytania/obejrzenia dzieła, podobnie zresztą autor artykułu powinien powstrzymać się od zniechęcania potencjalnych odbiorów. Należy też unikać zwrotów takich jak:

• Pan Kot ucieka z miejsca przestępstwa... (Jeżeli tak kończy się opis fabuły, gdzie wielokropek sugeruje istnienie dalszego ciągu, ale recenzent nie chce go zdradzić – to na pewno takiej formy gazetowej nie używamy)
• Gusia jak co dzień otwiera drzwi swojemu mężowi. (Takie zdanie na początku opisu fabuły, gdy czytelnik nie wie, kto to jest Gusia, jej mąż i o jakie drzwi chodzi, może wywołać uśmiech, ale nie nadaje się do encyklopedii – poza tym zobacz sekcję na temat czasu gramatycznego)
• Nie tworzymy także sekcji z ciekawostkami dotyczącymi danej książki, filmu itd. Jeżeli coś jest interesujące, warto zamieścić to w opisie hasła. Natomiast ile kto zjadł jabłek na planie danego filmu nie jest specjalnie istotne (o ile nie jest to jakoś powiązane z dziełem – np. reżyser założył się ze scenarzystą, że codziennie będzie jadał jabłka, do czego, jak mówił w wywiadzie dla XXX, przyczyniła się wcześniejsza krytyka jego stanu zdrowia).

2 Subiektywne poglądy

Nie należy umieszczać w artykule własnych poglądów, opinii czy odczuć. Szczególnie należy na to uważać przy pisaniu artykułów o filmach, książkach, grach komputerowych itp. – hasło w encyklopedii nie może być recenzją.

Przykłady:

• Według mnie...
• Moim zdaniem...
• Dla mnie jest to...
• Miasto dynamicznie się rozwija

2 Stosowanie skrótów myślowych

Nie należy stosować skrótów myślowych takich jak:

Lista piosenek Spice Girls → Lista piosenek zespołu muzycznego Spice Girls

...podpisała wieloletni kontrakt z Pomatonem Emi... → ...podpisała wieloletni kontrakt z wytwórnią płytową Pomaton EMI...

2 Omijanie orzeczenia

Z wyjątkiem pierwszego zdania, należy unikać równoważników zdań (powszechnych w innych wydawnictwach encyklopedycznych)

Płyta wydana w maju 2006 → Płytę wydano w maju 2006.

Od 2005 profesor Uniwersytetu Warszawskiego → W 2005 roku został profesorem Uniwersytetu Warszawskiego.

2 Używanie języka potocznego

Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w nim poprawić/wykonać działania: podać przykłady, które w słownikach PWN uchodzą rzeczywiście za kolokwializmy. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Należy unikać sformułowań stosowanych w języku potocznym.

Zespół powstał w roku 1995 na gruzach zespołów...

...totalna (całkowita) zmiana wyglądu auta (samochodu).

kawałek (na określenie krótkiego utworu muzycznego); zamiast tego utwór, piosenka, kompozycja

kapela (na określenie grupy muzycznej); zamiast tego zespół

2 Linkować ogólnie, ale gdy trzeba konkretnie

• ...dehydrogenaza mleczanowa... → dehydrogenaza mleczanowa
• ..Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna w Krakowie.. → Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna w Krakowie

Przypisy

2 Zobacz też

• jak unikać powszechnych błędów językowych,
• poradnik autora Wikipedii.

nowinki codzienne

• Daj się zobaczyć klientowi Niedługo pĂłjdą w niepamięć czasy ciągłego jeĹźdĹźenia do klientĂłw. Nowoczesne systemy wideokonferencyjne umoĹźliwiają prezentacje treści i wideo w tym samym czasie. Klient moĹźe słuchać naszego omĂłwienia prezentacji, a jednocześnie oglądać na ekranie produkty, ktĂłre mu pokazujemy. Dzięki zaawansowanym funkcjom kompresji obraz wysokiej rozdzielczości jest przesyłany przy wykorzystaniu niewielkiego pasma - umoĹźliwia to technika High Profile. [...]
• Nocleg – wygodnie czy tanio …? Jednym z największych zmartwień turystĂłw, podróşujących w formie niezorganizowanej, jest kwestia noclegĂłw. Często zadajemy sobie pytanie: “gdzie się zatrzymać?”. RozwaĹźamy róşne moĹźliwości. Nie moĹźemy zdecydować się, co przyjąć za podstawowe kryterium wyboru: cenę czy komfort wypoczynku? W naszym społeczeństwie nadal pokutuje stereotyp, mĂłwiący, Ĺźe noclegi w krajowych miejscowościach turystycznych dzielą się na dwie grupy: wygodne [...]
• Podłogi drewniane olejowane Przy wyborze podłogi do naszego mieszkania powinniśmy kierować się głównie trwałością. Oczywiście moĹźna połoĹźyć najzwyklejsze panele zakupione w jednym z wielkopowierzchniowych sklepĂłw budowlanych jednak czy tak na prawdę się opłaca? Panele takie wytrzymają na prawdę nie długi okres czasu, bardzo szybko się zniszczą i będą tylko raziły w oczy zamiast nadawać charakter naszym pomieszczeniom. Wg. naszego rankingu, [...]
• Projektowanie wnętrz KaĹźdy kto odnawia swoje dotychczasowe mieszkanie lub urządza od podstaw nowe, powinien chociaĹź zainteresować się tematem o treści projektowanie wnętrz. JeĹźeli juĹź inwestujemy troszku pieniążkĂłw w nasze nowe lokum to warto dorzucić kilka złotych i zlecić profesjonalnej firmie zaprojektowanie naszych pomieszczeń. Dzięki temu unikniemy kosztownych przerĂłbek gdy okaĹźe się, Ĺźe schody nie prezentują się tak okazale jak [...]
• Oświetlenie do domu LABIKOM - nowoczesne światło w Twoim domu. Sklep internetowy oferujący róşne rodzaje lamp w konkurencyjnych cenach. Zapraszamy do skorzystania z atrakcyjnych rabatĂłw.
• Awaria przewodĂłw w napędzie hydraulicznym. W większości przypadkĂłw awaria przewodu elastycznego nie jest groĹşna z punktu widzenia bezpieczeństwa ludzi, powodując jedynie wyciek oleju na zewnątrz układu, przestĂłj maszyny i konieczność działań związanych z usuwaniem skutkĂłw rozlania oleju hydraulicznego. Są jednak sytuacje, w ktĂłrych zerwanie przewodu moĹźe stanowić bezpośrednie zagroĹźenie dla człowieka lub powodować duĹźe straty materialne. Są to wszelkiego rodzaju [...]
• Lubię sprzedawać materace <!– @page { size: 21cm 29.7cm; margin: 2cm } P { margin-bottom: 0.21cm } –> LUBIĘ SPRZEDAWAĆ MATERACE Materace sprzedaję od 2004r. Sprawia mi to duĹźo przyjemności. Na początku nie byliśmy związani z konkretnym producentem. Na rynku były wtedy materace M&K foam Koło, Relaks, Hilding, Janpol. Taka sytuacja miała jeden wielki plus. Poznaliśmy cały przekrĂłj produktĂłw i po kilku [...]
• Wielojęzyczny serwis internetowy? To moĹźliwie! Niejeden posiadacz serwisu internetowego chciałby posiadać do niego dodatkowe wersje językowe do swojej strony. Nie zawsze istnieje techniczna moĹźliwość implementacji tłumaczenia. Nie zawsze teĹź istnieje racjonalna przesłana do realizacji takiego rozwiązania. W tym artykule przedstawiono po krĂłtce dla kogo taka stroną jest najodpowiedniejsza oraz jakie rozwiązania są do dyspozycji. Dla kogo wielojęzyczny serwis? Wielojęzyczna strona www przyda [...]
• Meble pokojowe Posiadamy w swojej ofercie wysokiej jakości meble pokojowe, stworzone na bazie naturalnych materiałów, z wykorzystaniem technik przyjaznych środowisku naturalnemu. Dysponujemy dobrym wyposaĹźeniem w narzędzia i urządzenia produkcyjne. Nasze meble pokojowe tworzymy w oparciu o nowe trendy na rynku meblowym. RĂłwnocześnie przygotowujemy naszą ofertę tak, by była ona elastyczna, dzięki czemu odpowiadała zmiennym wymaganiom naszych klientĂłw. Dokładamy [...]
• Meble pokojowe Produkujemy komfortowe i nowoczesne meble pokojowe. W swojej ofercie mamy meble pokojowe o bardzo róşnorodnej strukturze, zrobione z materiałów znanych i cenionych na całym świecie. Na okrągło śledzimy najnowsze trendy oraz nowinki, jakie ukazują się na rynku mebli pokojowych. Niejednokrotnie stały się one inspiracją dla bardzo udanej kolekcji. Produkowane przez nas meble pokojowe są nie [...]